दिल्ली – प्लॅस्टिकच्या पिशव्यांचा कचरा आणि त्यामुळे होणारी पर्यावरणाची हानी ही एक गंभीर समस्या आहे. प्लॅस्टिकच्या पिशव्यांचे केवळ कच-यामध्येच ढिगारे तयार होत नाहीत तर समुद्रातही प्लॅस्टिकचा कचरा तरंगत असतो आणि त्यामुळे मोठ्या प्रमाणावर जलप्रदूषण होत असते. तरंगणा-या प्लॅस्टिकचे तुकडे खाल्ल्यामुळे अनेक जलचर मृत्युमुखी पडत असतात. मात्र, भारतीय वंशाच्या एका शास्त्रज्ञाने केलेल्या संशोधनामुळे प्लॅस्टिकचा हा घातक कचरा उपयुक्त होणार आहे. या टाकाऊ प्लॅस्टिकपासून डिझेल, नैसर्गिक वायू आणि इतर उपयुक्त पेट्रोलियम उत्पादने तयार करण्याचे तंत्रज्ञान एका भारतीय वंशाच्या संशोधकाने अमेरिकेत विकसित केले आहे.
या पिशव्यांपासून नैसर्गिक वायू, नॅप्था, पेट्रोल, मेण, वंगणे व हायड्रोलिक तेल मिळू शकते. पायरोलिसिस म्हणून ओळखल्या जाणा-या प्रक्रियेअंतर्गत या प्लॅस्टिकच्या पिशव्यांना ऑक्सिजनविरहित चेंबरमध्ये तापवल्यास यातून अनेक फायदेशीर घटक मिळू शकतात, असे इलिनॉइस सस्टेनेबल टेक्नॉलॉजी सेंटरमधील वरिष्ठ शास्त्रज्ञ ब्रजेंद्र कुमार शर्मा यांनी सांगितले.
कच्च्या तेलाचे शुद्धीकरण केल्यास त्यापासून ५० ते ५५ टक्के इंधन मिळते. मात्र, हे प्लॅस्टिक पेट्रोलियमपासून तयार केलेले असल्यामुळे या प्लॅस्टिकपासून ८० टक्के इंधन मिळते, असे त्यांनी स्पष्ट केले. जगात प्लॅस्टिकने थैमान घातले असून त्यातून वन्यजीव आणि सागरी जीवांना धोका निर्माण झाला आहे. उत्तर व दक्षिण ध्रुवावरही प्लॅस्टिकच्या पिशव्या आढळल्या आहेत. मासे, पक्ष्यांच्या पोटात प्लॅस्टिकचे तुकडे आढळले, असे संशोधकांनी सांगितले. शर्मा यांच्या पथकाने कच्च्या खनिज तेलाचे रूपांतर विविध पेट्रोलियम पदार्थामध्ये करण्याचा प्रयोग केला. यातून निर्माण झालेले डिझेल हे अमेरिकेतील इंधन निकषावर उतरणारे आहे. तसेच प्लॅस्टिकपासून निर्माण झालेले ३० टक्के डिझेल हे नैसर्गिक डिझेलमध्ये मिसळले जाऊ शकते. या इंधनामुळे कोणतेही अन्य दुष्परिणाम जाणवत नाहीत. हे संशोधन ‘फ्यूएल प्रोसेसिंग टेक्नॉलॉजी’ जर्नलमध्ये प्रसिद्ध झाले आहे.